ဦးရာဇာတ္ (၁၈၉၈-၁၉၄၇)

ဦးရာဇတ္သည္တိုက္ပိုင္အင္စပိတ္ေတာ္ မစၥတာ ေအ၊ ရာမန္ႏွင့္ ေဒၚျငိမ္းလွတို႔မွ ေမြးဖြားေသာ
သားသမီး ၁၃-ေယာက္အနက္ စတုထၳသားျဖစ္သည္။
မိထၳီလာျမိဳ႕တြင္ ၁၈၉၈-ခုႏွစ္ ဇန္ဝါရီလ ၂ဝ-ရက္၊ တနလၤာေန႔တြင္ဖြားျမင္သည္။

ကိုရာဇာတ္ကို သူ႔မိဘမ်ားက ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေကာလိပ္သိပၸံေက်ာင္းသို႔လႊတ္ကာ ပညာဆက္လက္သင္ၾကားေစသည္။
ဝိဇၨာတန္းတြင္အဂၤလိပ္စာဂုဏ္ထူးယူခဲ့သည္။ ေကာလိပ္ ေက်ာင္းပညာဆည္းပူေနစဥ္ အဂၤလိပ္စာစီစာကံုးျပိဳင္ရာ
ပထမရရွိသျဖင့္ ဘိုင္ျမား ေရႊတံဆိပ္ကိုဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့သည္။

ကိုရာဇာတ္သည္ ပညာဘက္တြင္သာထူးခြ်န္သည္မဟုတ္ေသး တင္းနစ္၊ ခရစ္ကတ္၊ လက္ေဝွ႔၊ ေဘာလံုးစသည့္
အားကစားဘက္တြင္လည္း ေျပာင္ေျမာက္ေလသည္၊ ေကာလိပ္ေက်ာင္း ေဘာလံုးအသင္းတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေလသည္။
၁၉၂ဝ-ျပည့္ႏွစ္ ပထမေက်ာင္းသားသပိတ္ အေရးေတာ္ပံုၾကီးတြင္ သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး
အျဖစ္ ပါဝင္ေလသည္။ သပိတ္ေမွာက္ေကာင္စီမွ သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသားမ်ား ပညာေရးတြင္ မနစ္နာေစရန္
ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးရွိျမိဳ႕ၾကီးမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းမ်ားဖြင့္လွစ္ရန္ ဆံုးျဖတ္လိုက္ျပီးသည့္ေနာက္ ကိုရာဇတ္သည္
မႏၲေလးျမိဳ႕ ဗဟိုအမ်ိဳးသားအထက္တန္းေက်ာင္းၾကီး အဂၤလိပ္ဘာသာႏွင့္ ပါဠိဘာသာျပ အထက္တန္းျပဆရာအျဖစ္
၁၉၂၁-ခုႏွစ္မွစတင္လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။

၁၉၂၁-ခုႏွစ္တြင္ပင္ အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာင္စီမွ ၾကီးမွဴးက်င္းပေသာ ဘီေအ စာေမးပြဲကိုဝင္ေရာက္ေျဖဆိုရာ
ေကာင္းစြာေအာင္ျမင္ေလသည္။ ဗဟိုအမ်ိဳးသားေက်ာင္းတြင္ ၁၉၂၃-ခုႏွစ္မွစတင္၍ ေက်ာင္းဆရာၾကီးအျဖစ္၎၊
ေက်ာင္းအုပ္အျဖစ္၎ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေလသည္။

ဆရာၾကီးသည္ အဂၤလိပ္စာသာမက ျမန္မာစာလည္းကြ်မ္းက်င္သူျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏွင့္ ပါဠိဘာသာရပ္မ်ားကိုေက်ာင္း သင္ၾကားခဲ့ရျခင္းမဟုတ္ဘဲ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မ်ားအတြင္း မႏၲေလးျမိဳ႕၊
နန္းေတာ္ေရွ႕တိုက္ေတာ္ေက်ာင္းတိုက္၊ ခင္မကန္ ေက်ာင္းတိုက္၊ အတုမရွိေက်ာင္းတိုက္ စသည့္ေက်ာင္းတိုက္မ်ားရွိ
တိုက္အုပ္ဆရာေတာ္မ်ားထံ၌ သြားကာေလ့လာသင္ယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဦးရာဇာတ္သည္ ဖခင္၏ အစၥလာမ္ အယူဝါဒကို လက္ခံေသာ္လည္း မိခင္၏ ဗုဒၶအယူဝါဒကိုလည္း မပစ္ပယ္ေခ်။
မ်ားေသာအားျဖင့္ ဆရာၾကီးသည္ ဗုဒၶအယူဝါဒီ ရဟန္းရွင္လူမ်ားႏွင့္ ခင္မင္ရင္းႏွီး ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေလ့ရွိသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶအယူဝါဒကို အထူးေလးစားေသာ မႏၲေလးျမိဳ႕ကဲ့သို႔ေသာ ျမိဳ႕ၾကီးတစ္ျမိဳ႕ရွိ အမ်ိဳးသားအထက္တန္း
ေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းအုပ္္အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းအုပ္အျဖစ္ အမႈထမ္းစဥ္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏
ကိုယ္လက္က်န္းမာေရးအတြက္ ကြင္းဆင္းခ်ိန္၌ ကြင္းမဆင္းသူမ်ားႏွင့္ နံနက္တိုင္း ဘုရားရွိခိုးခ်ိန္တြင္ ဘုရားရွိခိုး
မတက္ေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ႀကိမ္လံုးတစ္ေခ်ာင္းျဖင့္ ၾကပ္မတ္ေပးေလ့ရွိသည္။

ေက်ာင္းဆရာႏွင့္ ေက်ာင္းအုပ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္စဥ္ ဦးရာဇာတ္သည္ ေက်ာင္းသားမ်ားအား ပညာကိုသာမက
မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓါတ္ကိုပါသြတ္သြင္းေပးေလ့ရွိသည္။ သူကားႏိုင္ငံျခားျဖစ္ ေဆးလိပ္၊ စီးကရက္ကို ေသာက္ေလ့မရွိ။
ျပည္တြင္းျဖစ္ မလွမင္းေဆးေပါ့လိပ္အတုတ္ၾကီးကို အျမဲလိုလိုေသာက္ေလ့ရွိျခင္းကသူ႕မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကိုထင္ရွားေစသည္။

ေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားကို သမဂၢဖြဲ႕စည္းေစျပီး၊ ထိုစဥ္က ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကေသာ
ကိုႏု၊ ကိုေအာင္ဆန္း၊ မစၥတာရာရွစ္ သီးရာရွစ္ စသည္တို႔ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ျပဳလုပ္ေပးခဲ့သည္။
၁၉၃၇-ခုႏွစ္တြင္ ဒုတိယအၾကိမ္ေက်ာင္းသားကြန္ဖရင့္ မႏၲေလးျမိဳ႕တြင္က်င္းပရာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္
ကိုေအာင္ဆန္းတို႔အလာတြင္ ဆရာၾကီးဦးရာဇာတ္အမွဴးျပဳေသာ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းဆရာမ်ားကလက္ဖက္ရည္ပြဲျဖင့္
တည္ခင္းဧည့္ခံ ၾကိဳဆိုခဲ့ေလသည္။

ဆရာၾကီးသည္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားတို႔ကို ခ်စ္ခင္သူျဖစ္သည့္အတိုင္း ဗမာ-မြတ္ဆလင္ဟူေသာအမည္ကို စတင္၍
အသံုးျပဳခဲ့ေလသည္။ ရမည္းသင္းျမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေသာ ဗမာမြတ္ဆလင္ညီလာခံ၏ ဥကၠဌအျဖစ္ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္
ခံရေလသည္။ မႏၲေလးျမိဳ႕ အေပ်ာ္တမ္း ရဲတပ္ဖြဲ႔ဖြဲ႔စည္းရာတြင္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္သူဗိုလ္ၾကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရသည္။

ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ဆရာၾကီးသည္ ေထာင္သြင္းအက်င္းခ်ျခင္းခံခဲ့ရဖူးရာ သူ႔အား ေရႊဘိုမွ-မႏၲေလး ေထာင္သို႔အေျပာင္းတြင္
တပည့္မ်ားက မိမိတို႔အသက္ကိုစြန္႔လႊတ္၍ လုယူကယ္ဆယ္ရန္ ၾကံစည္ခဲ့ဖူးသည္။
သို႔ေသာ္ဆရာၾကီးက ထိုအၾကံကို ခြင့္မျပဳခဲ့ေခ်။

ဦးရာဇာတ္သည္ ၁၉၄၅-ခုႏွစ္မွ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ မႏၲေလးခရိုင္ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရး
အဖြဲ႔ (ဖတပလ)တြင္ ပထမဦးစြာ ဥကၠဌအျဖစ္ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ျခင္းခံရသည္။ ၁၉၄၇-ဧျပီလတြင္တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ
လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေသာအခါ မႏၲေလးၿမိဳ႕မအေရွ႕ပိုင္းအမတ္အျဖစ္ေရြးေကာက္ျခင္းခံရသည္။

ထိုေနာက္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရဝန္ၾကီးအဖြဲ႕တြင္ပညာေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားစီမံကိန္းဌာနဝန္ၾကီး
အျဖစ္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၇-ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလး ဥပစာေကာလိပ္ကို ဒီကရီေကာလိပ္အျဖစ္ တိုးျမင့္ဖြင့္လွစ္
ႏိုုင္ခဲ့ျခင္းမွာလည္း ဆရာၾကီး ဦးရာဇာတ္၏ ၾကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

၁၉၄၇-ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၉-ရက္ေန႔တြင္
ဆရာၾကီးဦးရာဇာတ္သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္အျခားေသာႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားႏွင့္အတူလုပ္ၾကံခံရေလသည္။
ထိုအခါက သူ႔အားေသြးအိုင္ထဲမွေပြ႕ပိုက္ထူမေပးေသာအခါ “ကြ်န္ေတာ္က အေရးမၾကီးပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္နဲ႔ သခင္ျမတို႔က
ပိုဆိုးပံုရတယ္။ သူတို႔ကိုသာ ဂရုစိုက္ၾကပါ” ဟုေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။
ဆရာၾကီးကြယ္လြန္ေသာအခါ ဇနီးေဒၚခင္ခင္ႏွင့္ သား ၂-ေယာက္၊ သမီးတစ္ေယာက္က်န္ရစ္ခဲ့ေလသည္။ 
ဦးရာဇာတ္သည္ စြန္နီမြတ္စလင္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီးအမည္အျပည့္အစံုမွာအဗၺဒူရာဇတ္ဟုေခၚပါသည္။

အာဇာနည္မ်ားကိုေလးစားလွ်က္
ျမန္မာအဲရင္းအဖြဲ႕ (၂ဝ၁၅ ဇူလိုင္)